O znaleziska archeologicznych w regionie Tuszyna

Kolejny artykuł z historii Tuszyny


Najstarsze ślady człowieka w regionie pochodzą ze schyłku paleolitu, czyli starszej epoki kamienia, i mają ok. 10 tys. lat. Odkryto je w pobliżu Tychowa i Czarnocina.  Są to narzędzia krzemienne: smukłe i wiórowate ostrza (ryc. 1), pozostałości obozowisk myśliwych na chłodnej tundrze, Polski środkowej. Polowano na mamuty, dzikie konie, bizony i renifery, wędrując za zwierzyną. [M. i W. Chmielewscy, Paleolit w Polsce środkowej, „Pace i Materiały Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi. Seria archeologiczna”, nr 22, 1975, s. 19, tabl. III-IV.]

Czytaj dalej

Reklamy

Praojczyzna Słowian cz. 6

PRAOJCZYZNA SŁOWIAN
ZBIÓR WYPOWIEDZI pod redakcją WITOLDA MAŃCZAKA
Źródło: http://www.staff.amu.edu.pl/~anthro/slavia/welcome.html

Co językoznawca powiedzieć może o wczesnych dziejach Słowian

To, co w krótkich słowach zamierzam Państwu przedstawić, jest w zasadzie streszczeniem mej książki Wczesne dzieje Słowian w świetle ich języka, wydanej w roku 1991 przez Ossolineum i wznowionej w roku 1993 przez Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy. Tytuł książki miał zwrócić uwagę, że po pierwsze, nie mam ambicji rozstrzygania faktów tyczących odległej przeszłości, a po drugie, że zamierzam rozpatrywać problem wyłącznie na podstawie faktów językowych. Przystępując do pracy, miałam nadzieję, że dojdę do pełniejszych wniosków tyczących słowiańskiej etnogenezy, kończąc penetrację istniejącej literatury i własnych przemyśleń, z rozczarowaniem stwierdziłam, iż do wielu stawianych problemów odnieść się muszę z dużym sceptycyzmem.
Czytaj dalej

Praojczyzna Słowian cz. 5

PRAOJCZYZNA SŁOWIAN
ZBIÓR WYPOWIEDZI pod redakcją WITOLDA MAŃCZAKA
Źródło: http://www.staff.amu.edu.pl/~anthro/slavia/welcome.html

Archeologiczne rekonstrukcje procesu etnogenezy Słowian a ustalenia antropologii fizycznej

Problem etnogenezy Słowian budził i nadal budzi duże zainteresowanie badaczy reprezentujących różne dziedziny antropologii ogólnej. Wywołuje on także bardzo ożywione dyskusje, prowadzone w ramach danej dziedziny lub między przedstawicielami różnych dziedzin nauk historycznych, biologicznych, społecznych itp. W chwili obecnej obserwujemy bardzo nasiloną dyskusję pomiędzy archeologami, którzy toczą ostry spór na temat etnogenezy Słowian. Uważam, że spór ten tylko pośrednio dotyczy problemu etnogenezy Słowian. Jest to spór głównie o to, jak uprawiać współczesną archeologię, czy może lepiej prahistorię. Jest to spór o to, jakie należy przyjmować metodologiczne podstawy analizy źródeł archeologicznych, jak budować ujęcia syntetyczne i analityczne, a następnie, jak łączyć bądź weryfikować uzyskiwane informacje z wynikami innych dyscyplin badających społeczeństwa pradziejowe i wczesnohistoryczne. Z tego też powodu antropolodzy fizyczni – oraz jak sądzę także inni przedstawiciele dyscyplin tradycyjnie współpracujących z archeologią – jako odbiorcy wyników badań i ustaleń dokonywanych na gruncie archeologii są zainteresowani tym, w jakim kierunku zmierza współczesna archeologia, jak te zmiany mogą ułatwić wzajemną współpracę.
Czytaj dalej

Praojczyzna Słowian cz. 4

PRAOJCZYZNA SŁOWIAN
ZBIÓR WYPOWIEDZI pod redakcją WITOLDA MAŃCZAKA
Źródło: http://www.staff.amu.edu.pl/~anthro/slavia/welcome.html

Zachodnia praojczyzna Słowian

Moim zdaniem, badania etnogenetyczne powinno się unaukowić poprzez:

a) rozróżnianie argumentów sprawdzalnych i niesprawdzalnych za pomocą statystyki (jeśli ktoś twierdzi, że język polski jest podobny bardziej do staropruskiego niż do litewskiego, a ktoś inny sądzi, że jest na odwrót, to licząc podobieństwa między tymi językami można rozstrzygnąć, który z tych poglądów jest prawdziwy, natomiast jeśli jeden badacz twierdzi, że nazwa Veneti oznacza u Tacyta w I wieku i u Jordanesa w VI wieku ten sam lud, a inny uczony temu przeczy, to można dać wiarę albo jednemu, albo drugiemu, ale za pomocą statystyki tej kwestii rozstrzygnąć się nie da);
Czytaj dalej

Praojczyzna Słowian cz. 3

PRAOJCZYZNA SŁOWIAN
ZBIÓR WYPOWIEDZI pod redakcją WITOLDA MAŃCZAKA
Źródło: http://www.staff.amu.edu.pl/~anthro/slavia/welcome.html

Archeologia etniczna versus kulturowo-interpretacyjna

Punkt wyjścia sporu – jak wynika z dotychczasowych wypowiedzi – sytuuje się w radykalnej odmienności kultur: okresu wpływów rzymskich i następującego po nim wczesnego średniowiecza. Skoro więc kultura materialna okresu rzymskiego była radykalnie inną od uznanej za słowiańską kultury materialnej wczesnego średniowiecza, jej nosicielem nie mogła być ta sama co we wczesnym średniowieczu ludność, ludność słowiańska, zważywszy zaś, że na obszarach zajętych przez Germanów mamy do czynienia z taką samą w przybliżeniu kulturą, jak kultura materialna okresu rzymskiego na ziemiach dzisiejszej Polski, nasuwa się wniosek, iż pierwotnymi jej mieszkańcami byli Germanie.
Czytaj dalej

Praojczyzna Słowian cz. 2

PRAOJCZYZNA SŁOWIAN
ZBIÓR WYPOWIEDZI pod redakcją WITOLDA MAŃCZAKA
Źródło: http://www.staff.amu.edu.pl/~anthro/slavia/welcome.html

Problem kontynuacji kulturowej pomiędzy starożytnością a wczesnym średniowieczem w świetle nowych materiałów ceramicznych z Wielkopolski

Jedną z kwestii podnoszonych, rozważanych i dyskutowanych intensywnie od kilkudziesięciu już lat na gruncie archeologii polskiej w ramach dyskusji nad praojczyzną Słowian jest polemika dotycząca kontynuacji albo braku takiej kontynuacji, pomiędzy okresem rzymskim i okresem wędrówek ludów (a więc schyłkiem starożytności) a najstarszą pewną kulturą słowiańską, a więc kulturą, którą określić można jako kulturę typu „praskiego”. Zwolennicy koncepcji o zasiedziałości Słowian w dorzeczu Odry i Wisły przytaczali pewne kategorie źródeł świadczących o istnieniu takiej kontynuacji, zaś zwolennicy wschodniej praojczyzny Słowian negowali taką możliwość.
Czytaj dalej

Praojczyzna Słowian cz. 1

PRAOJCZYZNA SŁOWIAN
ZBIÓR WYPOWIEDZI pod redakcją WITOLDA MAŃCZAKA
Źródło: http://www.staff.amu.edu.pl/~anthro/slavia/welcome.html

Słowo wstępne

 
Zagadnienie praojczyzny Słowian jest nie tylko największym, ale i najstarszym zagadnieniem slawistyki, ponieważ pierwsze próby rozwiązania go pojawiają się już u Kosmografa z Rawenny (VII w.), u Geografa bawarskiego (IX w.) i w kronice Nestora (XII w.). Problem fascynował mnóstwo umysłów i na ten temat powstała ogromna literatura, jednak nie tu miejsce, by ją omawiać. Trzeba poprzestać na stwierdzeniu, że w Polsce po wojnie do końca lat siedemdziesiątych przeważał pogląd, iż praojczyzna Słowian leżała w dorzeczu Odry i Wisły. Natomiast w roku 1979 nieżyjący już archeolog Godłowski doszedł do wniosku, że kolebka Słowian była nad Dnieprem, a jego pogląd w krótkim czasie zyskał wielu zwolenników. Niepokojące jest jednak to, że zwolennicy tej koncepcji nie uważają za stosowne przestrzegać zasady, iż swoboda dyskusji stanowi warunek sine qua non postępu nauki. Przejawia się to w następujących zachowaniach:
Czytaj dalej