Życzenia na Szczodre Gody

img_4456Jeden – dwa
sen i mak
trzy i cztery
miody leję
pięć i sześć
grzyb nie śmierć
siedem – osiem
łusek krocie
dziewięć – dziesięć
kołacz piecz się

zanim kołacz się upiecze…

w sercach ciszy maku ziaren
złota miodu
słodkich dziatek
mocy lasów nieprzebytych
dobrych myśli jezior czystych
darów słów i darów wszelkich światów bliskich i dalekich

niech zimowych niezwykłości
czas pod strzechą Wam zagości
niech przybędą z kręgu skraju
Ci, co na Was tam czekają
dobra życzą i miłości
jeśli gości – swoich gości

zanim kołacz się upiecze
zanim w ziołach szczupak dojdzie
zanim grzybów moc pachnąca
w blasku ognia się rozejdzie
zanim miodu krople ciężkie
w ciemnej głębi się zanurzą
zanim maku smak tajemny
zmysł omami i odurzy
zanim…
zanim…
mrok nastanie…

jeszcze tylko słów tych kilka
na papierze białym skreślę
by tak dobrze Wam się działo
jak dotąd nie działo jeszcze

dziesięć – dziewięć
kołacz piecz się
osiem – siedem
łuski srebrne
sześć pięć cztery
wieczne sfery
trzy dwa jeden…

dar dla Ojców
i dla siebie

 

Autor  Agnieszka Wielgopolan
Reklamy

Lato, czyli rok – określenie słowa

Nazwa LATO w swoim pierwotnym znaczeniu określa porę dżdżystą, deszczową. Nazwa lato pochodzi z tego samego rdzenia co i LAĆ.

Jest to określenie prawidłowe, bo lato to pora roku o największej ilości opadów, ale także w języku potocznym mamy określenie na upał: leje się żar z nieba.

Kolejna kwestia określenie całego roku słowem lato może być starsze niż podaje się w zapisach, a mianowicie chodzi o okres wędrówek ludów. Lud przybyły na te ziemie, zauważył że opady atmosferyczne są w tej krainie przez cały cykl życia przyrody, a poszczególne pory tj. Jary (młody, silny), Wiosna (Wesna – od weselić, pora pocieszna) Jesień (od słowa Jesion, jako pierwszy zaczyna przebarwiać liście), Zima (sima, siwy, pora siwa, zimna), stąd mogły wziąć się określenia młode latko, stare latko [babie lato] i nazwa LATO nie oznaczała 12 miesięcy, a okresu początku życia i końca życia. Zima to okres śmierci, przeczekania. Jednak odprawiano święta o nazwie GODY – jedne na początek surowej zimy, a drugie na koniec.

Słowo Gody przekształciły się z godania -> radowania -> rokowania.

lato-rok

Dawniej słowo lato znaczyło rok, czyli okres dwunastu miesięcy. Jeszcze w XVI w. pisano przy datach wydania ksiąg Lata Bożego, czyli Roku Pańskiego, a także Życzono sobie pomyślności na Nowe Lato, tzn. na Nowy Rok.

Pozostałością pierwotnego znaczenia słowa lato jest dzisiaj forma liczby mnogiej(te) lata, odnosząca się do określania czasu.

Jak to się jednak stało – ciśnie się na usta pytanie – że mamy w polszczyźnie rok, ale pluralną formę lata, a nie: roki?
W prasłowiańszczyźnie lato rozumiano najpierw wyłącznie jako porę roku, jednak w X w. zaczęto już tak nazywać (szczególnie w gwarze) cały rok.

Rokiem był bowiem dla ludzi czas między jednym latem a drugim.

Tak jak powszechnie posługiwano się określeniem niedziela zamiast tydzień – mówiono np. Święta będą za dwie niedziele (a nie: za dwa tygodnie), gdyż był to najważniejszy dzień w tygodniu – liczony jako pierwszy (stąd środa, czyli środek tygodnia), tak samo lato odbierano jako okres między jednymi żniwami a drugimi, jednym wyjazdem i przyjazdem gości a drugim, jedną uroczystością rodzinną a drugą.

 Pozostałością pierwotnego znaczenia słowa „lato” jest dzisiaj forma liczby mnogiej „(te) lata”, odnosząca się do określania czasu

Nieprzypadkowo akurat ta pora roku tkwiła najbardziej w świadomości ludzi. Lato to przecież dla wszystkich coś najpiękniejszego, najwspanialszego (ze względu na przyrodę, piękną pogodę, temperaturę powietrza itp.).

pogoda_328814

Nic więc dziwnego, że wyraz stał się z biegiem lat nazwą okresu wszystkich pór roku, zaczął po prostu odmierzać ludziom czas kolejnych 365 (a niekiedy 366) dni.

Wiemy już, że istniał w prasłowiańszyźnie wyraz lato i że miał dwa znaczenia. Wspomnijmy jednak i o tym, że występował rzeczownik rok.

O dziwo, ten nie miał za wiele wspólnego z kalendarzem, ponieważ etymologicznie wiązał się z czasownikiem rzec (powiedzieć). Oznaczał czas, termin wyznaczony, ustalony w sądzie.

Najczęściej chodziło o okres umówiony na przełożenie terminu w sprawach o jakieś płatności, a że zwykle sąd wydawał zgodę na przesunięcie zapłaty o dwanaście miesięcy, rok zaczął być rozumiany szerzej jako odcinek czasu trwający właśnie tyle.

Dzisiaj, kiedy używamy takich wyrazów, jak wyrok czy odroczyć, nie przypuszczamy nawet, że mają one związek z dawnym znaczeniem słowa rok (nie jest więc za bardzo poprawny zwrot odroczyć coś o miesiąc, o tydzień).

DSC_0248

Rokami nazywano nie tylko czas ustalony w sądzie, ale też posiedzenia sądowe (były to tzw. roki sądowe), podczas których rozpatrywano nagromadzone sprawy. Ponieważ roki te liczono podobnie, okresami rocznymi, tzn. realizowano je od lata do lata, z wolna następowało przesunięcie znaczeniowe roku na pojęcie, które dotąd nazywano latem.

Było to o tyle łatwiejsze, że instytucja roków sądowych powoli zanikała, a wyraz lato ciągle miał podwójny sens, a więc był niewygodny. W końcu mało kto pamiętał o tym, że rok znaczył termin sądowy, zaczęto się nim powszechnie posługiwać na określenie 12 miesięcy. Pozostała natomiast forma liczby mnogiej lata, gdyż uznano, że nie używa jej się w postaci pluralnej jako pory roku (nie obawiano się więc dwuznaczności).

Takie jest oto historycznojęzykowe wyjaśnienie kwestii, dlaczego jedno pojęcie ma dziś dwie formy zupełnie się od siebie różniące: rok i lata (proszę też porównać:człowiek i ludzie). Czasem tylko można jeszcze usłyszeć (w gwarze) wyraz lato w znaczeniu rok czy roki jako lata, np. Pojął żonkę w siódmym lecie, ta mu izby nie zamiecie; Dwa roki go nie było.

Mamy za to zachowane w języku literackim słowo latoś (z archaicznym zaimkiem si), znaczące albo tego lata, albo w tym roku.

Jak pisze w Encyklopedii staropolskiej Zygmunt Gloger, „Królowie polscy dawali wszystkim dworzanom nieraz cenne podarki, gdy ci winszowali im »Nowego Lata«.Także dziatki, zebrawszy się w gromadki, obchodzili  wszystkie domy i życzyli domownikom »Nowego Lata«.

AUTOR · OPUBLIKOWANO 28 STYCZNIA 2004 ( edycja:  23 MAJA 2016 )

http://obcyjezykpolski.pl/szczesliwego-nowego-lata/

Źródło:

Brückner Aleksander, Słownik etymologiczny języka polskiego

[VIDEO] Obrzędy Słowian

Rosyjski (dokładnie Noworosyjski) twórca nagrał cykl obrzędów słowiańskich w swoim kraju, bardzo fajnie przedstawione i pokazane całą wspaniałą otoczkę jaka jest także w Polskich spotkaniach obrzędowych.

Zacznijmy od początku:
Obrzęd ku czci Welesa 2014 czyli WELESOWE:

Czytaj dalej