Powstania ludowo-pogańskie z lat 1022 – 1034 na ziemiach polskich


Według uczonych w XI wieku w Polsce doszło tylko do jednego ludowo-pogańskiego powstania. Bazując jednak na dokumentach oraz przekazach z tamtego czasu, można stwierdzić iż przed śmiercią Mieszka II w Polsce miały miejsce co najmniej trzy wystąpienia. Powstania owe nie były jakąś spontaniczną reakcją ludu, ale wynikiem coraz bardziej pogłębiającego się gospodarczego kryzysu , trudnej sytuacji zarówno mieszkańców jak i państwa a także jego zwierzchniej władzy. Stały się one także wyrazem sprzeciwu również przeciwko religii, którą na siłę wprowadzano. Pierwsze z powstań, jak donosi Kosmas, odbyło się w 1022 roku. Natomiast drugie było ściśle związane z innymi społecznymi konfliktami po śmierci króla Bolesława Chrobrego. Zaś na czas panowania Bezpryma czyli w 1034 r. po ucieczce Mieszka, datuje się trzecie powstanie.

10155654_451140504988446_1551341855462594313_n.jpg

Niektórzy uczeni twierdzą, że te ruchy wywołały od wewnątrz osłabienie państwa. Zaprowadzana przymusowa bądź co bądź misja chrystianizacyjna dotarła jedynie do feudalnych kręgów a także przedstawicieli państwa i wyższych sfer, nie objęła natomiast szerszych kręgów pośród zwykłej ludności. Powstania te można traktować jak walki klasowe, jakie wybuchały w najbardziej odpowiednich dla nich chwilach, to jest w momencie znacznego osłabienia państwowej władzy. Były też wynikiem coraz bardziej pogarszającej się sytuacji mieszkańców jak również jawnym sprzeciwem ludności co do obowiązkowego przyjmowania chrześcijańskiej wiary. Po pierwsze ludność była nękana przez misjonarzy, którzy wręcz narzucali swoja wiarę, po drugie doskwierał gospodarczy kryzys spowodowany nieustannymi walkami. Spore straty zarówno w ludziach jak i w plonach, zniszczenia w rzemiośle; wszystko to odbijało się niekorzystnie na wysiłku osób wykorzystywanych do budowy obronnego systemu kraju. Osłabiona w ten sposób ludność nie potrafiła skutecznie stawiać czoła również klęskom żywiołowym, jakie oprócz Saksonii nawiedziły także Polskę.

Po 1018 roku, kiedy zahamowaniu uległa militarna ekspansja, kraj nie był w stanie podźwignąć się z zaistniałego kryzysu. Na dodatek, wystąpienia ludowe się nasilały.

Czytając tekst Kosmasa z 1022 roku, pozyskujemy informacje o prześladowaniach chrześcijan, które były związanych z klątwą Gaudentego o jakiej wzmiankuje również Gall. Rekonstrukcja „Powieści Dorocznej” w bardzo jasny sposób obrazuje nam polsko-ruskie stosunki na przełomie X oraz XI wieku. Ruscy książęta, na wieść o śmierci Bolesława rozpoczęli odbieranie zagarniętych przez niego terenów. Kraj wewnętrznie osłabiony w wyniku wieloletnich niepowodzeń nie był zdolny stawiać oporu. Wiadomość o śmierci Bolesława a także o powstaniu ludowym dotarła do Bezpryma gdy przebywał na Rusi. Bardziej dokładną datę tego powstania uzyskujemy po przeanalizowaniu życia Mojżesza Węgrzyna. Na tej podstawie owo powstanie można datować na rok 1025. Kiedy w roku 1031 miały miejsce kolejne powstania pogańskie, wyjątkowo religijna królowa Rycheza została zmuszona uciekać w przebraniu bojąc się o własne życie. W czasie panowania Bezpryma równocześnie ze śmiercią 2 polskich biskupów zaczyna się ożywiać pogaństwo. Pomimo, iż te powstania tak często miały miejsce (co należy przypisać okresom pewnego osłabienia władzy), jednak były skutecznie i szybko likwidowane. Wyjaśniwszy datę trzeciego powstania należy wspomnieć, że data drugiego wybrana została w sposób zaplanowany na moment wojny z Jarosławem. To wszystko, tworzy niejako całość z datą 1025 roku, gdy zmarł Bolesław Chrobry. Najbardziej jednak znane na podstawie źródeł powstanie (a też zapewne największe swym zasięgiem) odbyło się w 1034 r. po śmierci Mieszka II oraz wygnaniu Kazimierza z kraju. Również wtedy wykorzystana została słabość władzy.

Konsekwencje tych powstań jak też wewnątrzpaństwowych kryzysów dopiero widoczne są w późniejszych latach zaczynając od ostatnich lat rządów Bolesława Chrobrego. Na całkowity wizerunek klęski państwa oraz jego władzy nakładają się istotne w swoim znaczeniu wydarzenia takie jak: utrata części ziem zdobytych, wojenne klęski, panowanie Bezpryma. Te wszystkie wydarzenia miały bardzo duży wpływ na zachowanie się państwa polskiego, jakie w tym właśnie okresie przeżywało ogromne załamanie władzy. Wszyscy ówcześnie panujący władcy nie potrafili zapobiec pogłębiającemu się coraz bardziej kryzysowi państwa oraz problemom jakie drążyły piastowską dynastię. Dlatego też zaistniałe wydarzenia w sposób dramatyczny wpłynęły na potęgę i siłę wewnętrznie osłabionego państwa.

 

 

Źródło: http://www.bryk.pl/wypracowania/historia/sredniowiecze/4009-powstania_ludowo_poga%C5%84skie_z_lat_1022_1034_na_ziemiach_polskich.html

Reklamy

1 komentarz do “Powstania ludowo-pogańskie z lat 1022 – 1034 na ziemiach polskich

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s