Bałwan – nie taki biały jak go malują


10613102_10152334407409366_5505146630794056728_nBałwan – słowo wspólne wszystkim językom słowiańskim, określające posąg bóstwa obdarzony czcią, czyli idola. U Słowian zachodnich występuje ono w formie bałwan, zaś u południowych i wschodnich bołwan. Wyraz ten został zapożyczony z sanskrytu bala (siła, moc) plus przyrostek -van oznaczający posiadanie, a więc etymologiczne „bałwan” znaczy „silny”, „potężny”. W języku kirgiskim balvan to siłacz lub bohater zaś w perskim pahlevān oznacza bojownika, bohatera, ale także słup na jego cześć, kloc, bryłę lub głupca. To ostatnie znaczenie, pierwotnie uboczne, zadomowiło się w językach słowiańskich po chrystianizacji, czyniąc z bałwana określenie wyraźnie pejoratywne. Fakt, że wszystkie języki słowiańskie posiadają wspólne słowo opisujące posągi kultowe, może wskazywać na wczesne rozpowszechnienie idolatrii wśród Słowian, być może w efekcie wpływów tureckich lub irańskich. Słowem o podobnym rodowodzie jest „bóg” z sanskryckiego „bhaga”/irańskiego „bag”. W Indiach często określa się boga słowem „bhagvan”, „bhagwan” (Bhagawan).
Słowem pochodnym od bałwana jest bałwochwalstwo.

Irańskie baga i słowiańskie bog mają trzy znaczenia: dobra, bogactwa i bóg, przykład: Inskrypcja Dariusza: „bagahja radi”(dla boga) i ros. boga radi. Znanym słowem zawierającym bhagawan jest Bhagavadgita – Pieśń Pana, jedna ze świętych ksiąg hinduizmu. Co do innych określeń boskich: nebah to po irańsku chmura, pol. niebo, daeva – (irańs.) czy deva/devi (sanskr). – świetlisty, oświecony (określenie na duchy i bóstwa), w polskim mamy dziwny i dziw (dziwożona). Irańskie świecić= spaeto, święty= śpenta. (Informacje te pochodzą z moich notatek z książki o Słowianach, niestety zapomniałam wpisać tytuł pod notatkami, a książka była wypożyczona).


Zdjęcie od: сергій шевченко, Kyiv, Ukraine

Reklamy

2 komentarze do “Bałwan – nie taki biały jak go malują

  1. „Wyraz ten został zapożyczony z sanskrytu bala (siła, moc) plus przyrostek -van oznaczający posiadanie, a więc etymologiczne „bałwan” znaczy „silny”, „potężny”. –Chyba jednak jest odwrotnie,to Sanskryt powstal z e Slowianskiego

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s