Katarzynki – męskie Jędrzejki


Katarzynki to polski zwyczaj świąteczny, który jest odpowiednikiem żeńskich andrzejek. w nocy z 24 na 25 listopada odbywały się wróżby młodych mężczyzn, którzy myśleli o rychłym ożenku. Zwyczaj katarzynek, podobnie jak andrzejek przypadał na schyłek jesieni, czyli czas, kiedy to już zakończono wszelkie prace polowe, a wieczory stawały się coraz dłuższe. Warto pamiętać, że przesilenie jesienne uważano za najlepszy czas dla nawiązania kontaktu z zaświatami. W ludowych tradycjach tę porę obrano też jako czas najlepszy dla zalotów, słania swatów, kojarzenia małżeństw. „Kto się zaleca w adwenta będzie miał żonę na święta”.

Św. Katarzyna w tradycji chrześcijańskiej jest patronką cnotliwych kawalerów, którzy pragną znaleźć towarzyszkę życia i wstąpić z nią w sakramentalny związek małżeński. Męskie święto katarzynek dość szybko uległo zapomnieniu, jego echa można zauważyć do XIX wieku. Jednak do czasów współczesnych ogromną popularnością cieszą się żeńskie andrzejki.

A oto kilka katarzynkowych wróżb:

Stare porzekadło mówi: „W noc świętej Katarzyny pod poduszką są dziewczyny”, dlatego kawalerowie zwykli wkładać na noc pod poduszkę kilka damskich przedmiotów, takich jak części dziewczęcej garderoby. Dodatkowo pod poduszkę należało włożyć ptasie piórko, którego zadaniem było sprowadzenie proroczego snu o przyszłej narzeczonej. Rano losowano karteczkę z żeńskim imieniem, która również znajdowała się pod poduszką, owe imię miała nosić przyszła wybranka. Aby wróżba spełniła się, należało powiedzieć wierszyk tudzież zaklęcie:

Wskaż proszę wróżbo wybrankę
Żonę i przyszłą kochankę
Wyciągam karteczki cztery
Są jej imienia litery

Przed rozpoczęciem wróżb, chłopcy także wypowiadali magiczne zaklęcie:

Hej! Kasiu, Katarzynko
Gdzie szukać Cię dziewczynko
Wróżby o Ciebie zapytam
Czekaj – wkrótce zawitam
Bawmy się więc w Katarzyny
Szukajcie chłopaki dziewczyny
Zapytać więc trzeba wróżby
A nuż potrzebne już drużby

Dodatkowo wróżono z kubków, które polegało na losowaniu ukrytych pod nimi przedmiotów symbolizujących ożenek (obrączka) bogactwo (monety) dobra praca (zboże) chwilowy zastój symbolizował pusty kubek. Losowaniu towarzyszył wierszyk: Kasiu daj znać, co się będzie ze mną dziać.

Przed 25 listopada chłopcy ucinali także gałązki wiśni, zasadzali je w donicach i wielce pielęgnowali, bo czyja gałązka zakwitła przed Bożym Narodzeniem, ten już niedługo miał wstąpić w szczęśliwy związek małżeński.

 

https://www.facebook.com/etnoslow/photos/a.170413829832142.1073741827.170257696514422/315066615366862/?type=1&theater

Advertisements

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s