Miesiące – Sierpień


Fot. Agnieszka i W³odek Biliñscy 6/7 cm skan A4, skan max Roztocze Œrodkowe
Ósmy miesiąc wg kalendarza gregoriańskiego.

Dlaczego ósmy miesiąc roku nazywamy właśnie sierpniem? No cóż, nie trudno się domyślić. Sierpień to miesiąc żniw, więc swoją nazwę zawdzięcza on właśnie sierpowi – sympatycznemu narzędziu rolniczemu, które z czasem zaczęło być coraz bardziej wypierane przez kombajny.
Emotikon wink
Obok tej nazwy funkcjonowały formy oboczne o podobnej motywacji – sirzpień, sirpień.

Język polski zna również archaiczną formę tej nazwy – stojączka. Dlaczego właśnie tak? Gdyż przyroda w tym czasie osiągała pełnię rozkwitu i zatrzymywała się na jakiś czas.

Wśród innych języków słowiańskich również pojawia się sierpowa motywacja – czes. srpen, ukr. cерпень (serpenʹ), chor. srpanj. Chorwaci tradycyjnie wyprzedzili inne narody – oni sierpniem nazywają nasz lipiec, siódmy miesiąc roku. Wśród słowiańskich nazw pojawia się też motywacja związana z samymi żniwami: biał. жнівень (žnivień), głuż. žnjenc. Dolnołużycką nazwę ‚jacmjeński’ również należy łączyć z tą czynnością – w tym miesiąc żęło się jęczmień.

Literacka kaszubszczyzna posługuje się dziś nazwą ‚zélnik’ – można ją kojarzyć z kultem Matki Boskiej Zielnej, jest to neologizm semantyczny, gdyż zélnik to dla Kaszubów przede wszystkim ogród, w którym sadzi się zioła i kwiaty.

Pozostałe kraje słowiańskie przejęły łacińską terminologię, w której to nazwę ‚Augustus’ należy wywodzić od osoby cesarza Oktawiana Augusta, np. serb. mac. ros. август (avgust), słow. august. Cieszymy się, że język polski ponownie zachował rodzimą terminologię i nie dał się wpływom łacińskim.
Emotikon smile

Cóż, wygląda na to, że po dwóch miesiącach, które wywodziły swą nazwę od samej przyrody, tym razem przyszła pora, by się jednak zmobilizować choć trochę do pracy. Już nawet Łużyczanie się w tym miesiącu nie prażą i smażą, nawet oni umotywowali swą nazwę od obowiązków polnych.

Reklamy

1 komentarz do “Miesiące – Sierpień

  1. Sierp nie całkiem wyszedł z użycia. Tam, gdzie jeszcze kultywuje się starą tradycję, pierwszy pokos zboża wykonuje się właśnie sierpem.
    Kiedy młody rolnik obejmuje gospodarstwo od rodziców otrzymuje sierp, jak na „Samych swoich”.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s