Symbole religijne Słowian – Amulety


SYMBOLE RELIGIJNE SŁOWIAN (AMULETY)

Od początku świata, człowiek pragnął zabezpieczyć swój los przed działaniem złych, nieczystych sił. Ogólną tendencją było (i jest do czasów współczesnych) takie działanie, które miało na celu spowodować, aby magiczne siły, działały na ludzką korzyść. Już Słowianie dążyli do tego, aby zabezpieczyć się w przedmioty o niezwykłej mocy działania. Niezwykle ważne było, żeby przedmiot zawsze był w bliskim kontakcie ciała, ponieważ tylko w ten sposób mógł pełnić ochronę nad właścicielem.

Amulet był najprostszym i najpowszechniejszym przedmiotem kultu. Myśliwi będący w gromadzie ludzkiej zapragnęli przejąć siły od zwierząt, które stawały się ich celem, a następnie ofiarami. Zazdrościli zwierzynie wytrzymałości, zręczności, ponieważ w takim natężeniu była ona nieosiągalna dla człowieka. Myśliwy, zawieszał na swej siły kieł zwierzęcia, które upolował (np. dzika) gdyż pragnął w ten sposób poprzez bezpośredni kontakt przejąć jego cechy. Ówczesny myśliwy nie miał pojęcia, że rozpoczął niezwykłą historię i karierę amuletu, która nieprzerwanie trwa do dnia dzisiejszego. Czym innym są chrześcijańskie krzyżyki, medaliki, czy szkalperze niż amuletami mającymi zapewnić łaski osobie do której należą? Amulet nie musi posiadać nawet symbolu religijnego, ich funkcje spełniają wszystkie przedmioty, którymi np. obdarowujemy innych, aby życzyć szczęścia osobie obdarowywanej. Najprostszą formą amulety, o czym już wspominaliśmy były oczywiście szczątki zwierząt. Podczas prac archeologicznych naukowcy w grobach bardzo często znajdują przedziurawione kły i zęby, które wyraźnie służyły do zawieszenia na jakimś sznureczku. Szczególną funkcją amuletu jest chronienie jego posiadacza przed złem, od złych uroków, od niepożądanych działań innych ludzi, wreszcie od demonów i złośliwych duchów.

Inną grupę amuletów (poza zwierzęcymi szczątkami) stanowią wszelkiego rodzaju wisiorki znajdowane podczas wykopalisk. Przedmioty te wykonywane były z różnego rodzaju surowca. Najliczniejszą grupę stanowią krzyżyki, których wcale nie należy łączyć z pojawieniem się chrześcijaństwa, lecz z wcześniej występującą symboliką słoneczną. Wisiorki swym kształtem przypominają też postacie, ryby lub figury geometryczne.

Na ziemiach Polski, zwłaszcza na północy kraju pojawia się dużo wyobrażeń młotków. Uważano je za pozostałości wpływów skandynawskich i interpretowano jako tzw. „młoty Thora”. Współcześnie etnolodzy i archeolodzy nie zgadzają się ze stanowiskiem dotyczącym skandynawskich wpływów, uważają, że młoty są pochodzenia miejscowego.. Ludność wierzyła, że słowiańskie bóstwa posługują się młotami. Młot był symbolem narzędzia boskiego, gdyż to za jego pomocą zadawano ludziom śmierć. Słowianie, poprzez wieszanie młota na szyi prawdopodobnie chcieli przejąć część siły należącej do bóstwa. Bardzo prawdopodobna jest także interpretacja, że taki miniaturowy młotek miał chronić posiadacza przed niespodziewaną i niezrozumiałą śmiercią. Podobną rolę co młotki, spełniały toporki bojowe. Ów topór był symbolem władzy, dlatego nie można odrzucić jego charakteru kultowego.

Do amuletów zaliczamy także woreczki i pudełka z określoną magiczną zawartością. Takie magiczne woreczki znalezione zostały np. podczas wykopalisk w Gdański i Opolu. Ich zawartość była rozmaita, składały się na nią między innymi: sierść, bursztyn, siekacz bobra oraz wełniane czerwone nitki (Gdańsk). Woreczki znalezione w Opolu zawierały w środku stalowe igły i puch zajęczy. Woreczek zastępował szereg innych amuletów, których noszenie było wyraźnie niewygodne. Wszelakie przedmioty o właściwościach magicznych było można schować do jednego woreczka i w ten sposób było można mieć wiele amuletów zawsze przy sobie.

Źródło: B. Gierlach, Sanktuaria słowiańskie

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s