Rod i Rodzanice


Słowiańskie bóstwo związane z płodnością.

Według Borisa Rybakowa Rod był kiedyś naczelnym bóstwem słowiańskim, zepchniętym z czasem na niższe miejsce. Pokrywa się to z teorią ewolucji wierzeń słowiański, które rozwijały się od animizmu (kult demonów, składanie ofiar), poprzez prototeizm, aż do kultu uosobionego Peruna.

Rod w sposób oczywisty łączy się z pojęciami rodziny, rodu i rodzenia. Czasem wyobrażano sobie Roda jako bóstwo jeżdżące na chmurach, przypominające niekiedy drzewo życia. Wierzono, że poprzez kontakt z przodkami rodu, można ostatecznie porozumieć się z ostatecznym źródłem, który jest Rod – badacze rosyjscy i ukraińscy uważają, że Rod był protoplastą innych bogów, twórcą wszechświata. Łączą Roda z głównym słowiańskim bóstwem powszechnym przed „upaństwowieniem” religii, ustanowieniem panteonu Włodzimierza I Wielkiego.

Przybocznymi Roda są Rodzanice – istoty stojące obok kołyski, opiekujące się losem małego dziecka. Chrześcijaństwo zastąpiło te wyobrażenia aniołami opiekuńczymi. Rod sprawuje zatem ogólną opiekę nad ludźmi, Rodzanice zaś wpływają na losy poszczególnych osób. Były też opiekunkami kobiet ciężarnych. Rodzanice przypominają greckie Mojry. Pierwotnie była jedna Roda – żona Rodzanica, z czasem jednak zaczęto sobie wyobrażać trzy kobiety obok kołyski.

Wschodnie źródła podają, że niegdyś w okolicach 23 grudnia obchodzono Święto Roda, podczas którego przygotowywano wystawną ucztę dla Roda i Rodzanic. Składano im w ofierze ser, chleb, miód i kaszę. Ustawianie osobnego stołu w kształcie trapezu dla tych bóstw w czasie przyjęć rodzinnych było praktyką obecną w obyczajowości niektórych Słowian.

Źródła:
A. Gieysztor, Mitologia Słowian.
H. Łozko, Rodzima wiara ukraińska.
J. Strzelczyk, Mity, podania i wierzenia dawnych Słowian.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s