Dziwożona


1393846_170677383139120_2115324326_n

BOGINKA abo DZIWOŻONA
Baśniowa postać kobieca, stara, z długimi, obwisłymi piersiami, brzydko ubrana, o przerażającym wyglądzie, bywająca jednak zwodniczo piękna i mamiąca przez to młodych mężczyzn, porywająca małe, niegrzeczne dzieci, mieszkająca na mokradłach, trzęsawiskach, w jamach wydrążonych w nadrzecznych skarpach, zabierająca szczęście od domu.

Obraz boginki jest niestabilny, zróżnicowany regionalnie. Jest ona często kojarzona także z rusałką (termin książkowy). Zróżnicowanie znaczeniowe wynika z tego, że archaicznie boginka określała wszystkie demony płci żeńskiej.

Podhalanie o boginkach:
„Downo na Podhalu bywały boginki abo dziwozony, bo tak tyz godoli na nie. Były to wielgie baby, ale straśnie brzidźkie na gymbie. Piersi tyź miały wielgie. Bez to tyz jak kany leciały, to se piersi zarucały na plecý, coby im sie nie majdały po brzuchu.”

„Moja babka to mi opowiadała, że downiyj chodziyły ponod potoki boginki, ino cekały, ka fto zostawi na kwilecke samo małe dziecko, to go wtej podmiyniały. W zamian podrucały swoje, straśnie brzidźkie i krzikliwe dzieci.”

Donosy z innych regionów Polski:
„Bogieńki siadały, cyckami prały łachy w potokach i ludziom na despekt broiły, a głównie się zajmowały odmienianiem matkom niekrzconych dzieci.”

„To takie brzydkie, małe kobiety, podobne do Cyganek. Jeżdżą one na ożogach, a włażą do mieszkań ludzkich kominami.”

„Są to bardzo piękne, mgliste dziewice, które kuszą młodych ludzi, niechnoby je, który posłuchał, a boginka zaprowadzi go do lasu, tam mu urywa głowę, a duszę diabłu oddaje.”

Źródła:
J. Kąś, Słownik gwary podhalańskiej


Słownik gwar polskich, red. J. Reichan, S. Urbańczyk, t. 2, z. 2 (5).

(obraz: J. Malczewski, „Topielec w uściskach dziwożony”)

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s